SPOŁECZNY PROBLEM

Społeczeństwo nauczyło się klasyfikować ludzi na cztery grupy: ekstrawertyków, introwertyków, flegmatyków i choleryków. Idealne rozwiązanie na problem, z którym wojujemy już od wielu lat, to znaczy – poznanie drugiego człowieka.

Czy naprawdę żeby nauczyć się rozumieć drugą osobę potrzebujemy zaklasyfikowania jej do jednej z czterech grup, które ktoś uznał za uniwersalne dla całego świata? Może jest to jakiś wyznacznik, pewna droga ułatwiająca zrozumienie na czym polega nasza różnorodność. Nie powinno się jednak ślepo za tym podążać. Wrzucenie poznanej osoby do konkretnej szufladki i zrzucenie całej odpowiedzialności za jej zachowanie na „ten typ” wydaje się być mało racjonalne.

A co jeśli się pomylimy? Co jeśli ktoś nie pasuje do żadnej kategorii albo mieści w sobie wszystkie?

bare-feet-boy-child-262103

Co jeśli ktoś boi się pokazać społeczeństwu jaki jest naprawdę i ukrywa się za kotarą nieśmiałości?

Nieśmiałość jest postrzegana jako cecha osobowości, która może utrudniać w życiu załatwienie pewnych spraw. Jednak nie jest groźna, a nieśmiałe kobiety są uznawane za urocze.
Jeśli jednak nieśmiałość przekracza pewne granice – staje się mocno kłopotliwa. Nagle zdajemy sobie sprawę, że wszelkie zakupy robimy przez Internet, spotkania towarzyskie ograniczyliśmy do minimum, a do dentysty najlepiej gdyby umówiła nas mama, bo dzwonienie i umawianie się na wizytę jest dla nas koszmarem.

Co się właściwie stało?

Fobia społeczna – lęk społeczny, socjofobia – zaburzenie lękowe z grupy nerwicowych, w których chory odczuwa lęk wobec wszystkich lub niektórych sytuacji społecznych. Jest trzecim pod względem występowania zaburzeniem w populacji ogólnej (zaraz po depresji i uzależnieniu od alkoholu). Często bywa nierozpoznawalna lub bagatelizowana ze względu na omyłkowe postrzeganie jej jako nieśmiałość. Dodatkowo osoby cierpiące na fobie społeczną już we wczesnym stadium choroby zaczynają stronić od ludzi. W efekcie mało kto wie dokładnie co się z nimi dzieje i nie można im pomóc.

Idealne warunki do rozwoju choroby

Ludzie, których bliscy cierpią na socjofobię często zadają pytanie – kiedy to się zaczęło? Zdawali sobie sprawę, że ich dzieci, przyjaciele cz rówieśnicy są bardziej wstydliwi niż oni. Jednak wydawało im się, że jest to tylko okres przejściowy. Trudne sytuacje w domu, szkole, dojrzewanie i burza hormonów, usprawiedliwień było bez liku. Dlaczego nie wyrośli ze swoich młodzieńczych lęków?

adult-black-and-white-body-271418

D. Clark i A. Wells próbując odkryć mechanizm funkcjonowania fobii społecznej stworzyli poznawczo-behawioralny model jej powstawania i utrwalania. Do bezpośrednich przyczyn powstawania lęku zaliczyli:

  • błędne wyobrażenie pacjenta o własnym obrazie w oczach innych ludzi
  • ciągły wybór negatywnej interpretacji zaistniałych w życiu zdarzeń, nawet gdy jest możliwość neutralnej lub pozytywnej oceny
  • wybiórczą koncentrację uwagi na domniemanym zagrożeniu
  • przekonanie, że wymagania innych są wyższe niż możliwości pacjenta, wskutek czego niemożliwe jest zdobycie ich aprobaty
  • przypisywanie zbyt dużej mocy sprawczej ocenom innych

Lęk powstały w ten sposób zostaje utrwalony poprzez:

  • koncentrację na obserwacji własnych reakcji somatycznych (rumieńce, jąkanie, etc.) i wyciąganiu negatywnych dla siebie wniosków
  • działania zabezpieczające, takie jak unikanie sytuacji społecznych, cenzurowanie swoich wypowiedzi, unikanie kontaktu wzrokowego; uniemożliwia to pacjentowi zmianę opinii o sobie, a jednocześnie może u innych rzeczywiście powodować wrażenie, że osoba z fobią jest nieprzyjazna
  • szczegółową, lecz selektywną i negatywną analizę byłych i spodziewanych sytuacji społecznych

Większość spostrzeżeń Clarka i Wellsa została potwierdzona eksperymentalnie, co do niektórych niezależne badania naukowe nie dają jednoznacznych wyników. Mimo to powyższy schemat jest powszechnie akceptowany i wykorzystywany przez współczesnych psychologów.

adult-alone-anxious-568027

Po czym poznać, że to fobia społeczna?

Istnieje pewien problem ze zdiagnozowaniem socjofobii poprzez objawy behawioralne. Polega on na tym, że osoba może starannie ukrywać przed nami swoje odczucia, dodatkowo, skoro jest ona cicha, nie udziela się i stara się być niewidzialna – nie będziemy o nich pamiętać, a nawet jeśli, to podejście do takiej osoby i zasugerowanie, że ma ona jakiś problem, może wydać nam się niestosowne.

Poza odczuciami i przekonaniami osoby chorej socjofobię można zdiagnozować poprzez obserwację objawów somatycznych, czyli takich, które wysyła nasz organizm i które można zauważyć gołym okiem. Należą do nich:

  • bóle i zawroty głowy
  • bóle żołądka
  • bóle i kołatanie serca
  • drżenie kończyn
  • nagłe uderzenia gorąca
  • zaburzenia równowagi
  • bezsenność
  • wymioty
  • jąkanie się
  • duszności
  • szumienie w uszach
  • u niektórych osób łzawienie

Co można z tym zrobić?

Fobia społeczna jest zaburzeniem, które nie łatwo zdiagnozować, da się je jednak wyleczyć. Osoby chore poddawane są psychoterapii, a w skrajnych przypadkach farmakoterapii. Jako leki pierwszego rzutu stosuje się przede wszystkim selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, np. paroksetynę, citalopram. Terapia trwać powinna co najmniej rok. Należy pamiętać, że odpowiednie leczenie umożliwia normalne życie.

Zanim jednak dojdzie do całego procesu leczenia konieczna jest diagnoza problemu. Musimy pamiętać, że razem tworzymy społeczeństwo, więc nasza pomocna dłoń może okazać się dla kogoś bezcenna. Nie ignorujmy, nie zostawiajmy takich problemów na później i rozmawiajmy ze sobą. Starajmy się zrozumieć i pomóc, zamiast bezrefleksyjnie krytykować. To więcej niż pewne, że możemy dać sobie nawzajem więcej, niż nam się wydaje.

Źródła: portal.abczdrowie.pl, zdrowie.tvn.pl, zdrowaglowa.pl, 

psychologiczny.com.pl

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s